بحر المعارف (مولی عبدالصمد همدانی)

توضیحات

بحر المعارف

این کتاب بحری موّاج از مراحل چهارگانه در حکمت عملیه (عرفان عملی) است که عبارتند از:

• تهذیب اخلاق ظاهر؛
• پیرایش نفس از رذائل؛
• آرایش درون به فضائل؛
• نتیجه‌ای که از اینها بهرۀ نفس می‌شود.

نویسنده، اگرچه در اثر گرانسنگ خود، بیشتر از حکمت عملیه (عرفان عملی) سخن گفته است؛ با وجود این، در این کتاب بحث‌های مهم و قابل اعتنایی از عرفان نظری هم به میان آمده است که حقّاً نام بحرالمعارف را زیبندۀ خود ساخته است.

نویسندۀ عالی مقام در این کتاب، میان شرع و عقل، و دین و عرفان جمع کرده است و آن را مؤیّد به قرآن و سنّت قرار داده است و با پشتوانۀ اطلاعات وسیع و ذوق سرشار و تجربۀ عظیم معنوی و باطنی‌ای که داراست، به خوبی از عهدۀ این کار برآمده است.

اين کتاب مشتمل بر یک مقدمه کوتاه و ۱۲۶ فصل است. با نگاهی گذرا به عناوین فصول به دست می‌آيد که نیمی از کتاب به مباحث کلامی و به‌ویژه بحث امامت پرداخته و نیمی ديگر در عرفان و تصوّف است.